Schermafbeelding 2020-05-12 om 15.41.57

Historisch portret: De Beagle

Met het oog van een kunstenaar wordt, door de eeuwen heen, het uiterlijk van honden vastgelegd. Of het nu de 14de-eeuwse graveurs zijn, 18de-eeuwse schilders of fotografen in onze tijd, zij laten honden door hún ogen zien. Onze Hond kijkt naar de uiterlijke ontwikkelingen van (ras)honden door de eeuwen heen. Niet langs afgesleten paden maar o the beaten track, met een vleugje historie voor het goede begrip. Dit keer de pittige Foxterriër.

  • Herkomst: Verenigd koninkrijk
  • Levensverwachting: 12 tot 15 jaar
  • Karakter: Lief, Intelligent, Prikkelbaar, Doelbewust
  • Gewicht: Reu: 10 – 11 kg Teef: 9- 10 kg
  • Kleur: Lemon & White, Chocolade tri-color, Driekleurig, Bruin-Wit, Wit & Tan, Oranja & Wit

Gereduceerde FoxHound

De hazenjacht met kleine Lopende Honden is oeroud. Zo gebruikt Xenofon (ca. 430 voor Chr.), een Griekse schrijver en hartstochtelijke jager, bij de (voet)jacht op hazen relatief kleine brakken …die met hun neus langs de grond de geur van het wildspoor volgen. Latere schrijvers zien ‘de kleine Hazenhond’ als een verkleinde uitgave van de Harrier, die op zijn beurt een gereduceerde Foxhound zou zijn.

Sydenham Edwards is in zijn onvolprezen werk Cynographia Britannica (1799) niet erg positief over de Beagle: ‘Onder de hounds is de Beagle de minste en wordt alleen gebruikt bij de hazenjacht. Hun methode om wild te vinden lijkt erg
op die van de Harrier, maar ze zijn inferieur als het gaat om snelheid.’ Een kleine eeuw later schrijft een onbekend gebleven auteur in het Centralblatt für Jagd- und Hundelieb- haber ‘…. dat in vroeger tijden de Beagle en de Harrier niet van elkaar te onderscheiden waren.’

Romeinse provincie

We moeten op veronderstellingen bouwen als het gaat om de komst van de Beagle naar West-Europa, om precies te zijn naar Engeland, waar het ras zich heeft ontwik- keld. Als we uitgaan van Grieken- land, dan loopt het spoor via Rome naar de Britse eilanden, die immers drie eeuwen een Romein- se provincie zijn. Anderen stellen dat kleine Lopende Honden in de elfde eeuw met de Noormannen naar de Britse eilanden zijn gekomen. Veronderstellingen, meer niet. In de laatstgenoemde theorie gaat men er van uit dat de Beagle een verkleinde vorm is van de ‘Southern Hounds’, waarbij Southern niet op het zuiden van Engeland maar op het zuiden van Frankrijk betrekking heeft. Daar immers komen diverse grote Lopende Honden (brakken) voor.

Weer anderen denken dat de Talbot Hound in de elfde eeuw door Willem de Veroveraar naar Engeland wordt gebracht. Deze hound wordt gezien als één van de vroege voorouders van de Beagle. Het zou kunnen zijn dat de witte Talbot is gekruist met de black and tan Ierse Kerry Beagle, maar ook dat is een veronderstel- ling. De Kerry Beagle, Northern en Southern Beagle, Elizabeth Beagle of Glove Beagle en de Pocket Beagle vallen, gezien de beperkte ruimte, buiten dit artikel. Het zijn allemaal variaties op het ras met eigen kenmerken en kwaliteiten.

Dun beenwerk

De naam Beagle wordt nawijsbaar voor het eerst in 1475 gebruikt in de The Squire of Low Degree, een laat-middeleeuwse romance:‘With theyr beagles in that place and seven score raches at his rechase. (Raches is een in onbruik geraakte naam voor honden die hun neus gebruiken om de sporen van het wild te volgen). Sommige auteurs leiden Beagle af van het Keltische beag of het Oudfranse beigh, dat allebei ‘klein’ betekent. Ook het Oudfranse béenguele, dat ‘open keel’ bete- kent, of het Franse briquet kleine brak) worden genoemd. Tot slot bugle, dat zoiets als toon of intonatie betekent.

Als Sydenham Edwards rond 1800 zijn Cynographia Britannicapubliceert, zit daarin een sepia- kleurige afbeelding van Beagles. In de moderne rasstandaard mag de Beagle alle erkende brakken- kleuren hebben, behalve leverkleur. Het puntje van de staart moet wit zijn. Ook al is Edwards’ afbeel- ding meer dan twee eeuwen oud, het ras is goed te herkennen. Vergeleken met de moderne Beagle, zijn ze minder elegant, een beetje boers, ook in hoofd, en is het beenwerk dun. In 1856 schrijft ‘Stonehenge’ (pseudoniem van John Henri Walsh) in het Manual of British Rural Sports dat er vier variëtei- ten Beagles zijn: medium Beagle, dwarf or lapdog Beagle, fox Beagleen rough-coated or terrier Beagle.

‘That animal’

Op naar de 19de eeuw, waarin de Beagle in Engeland wordt ont- wikkeld. Thomas Bewick (1753- 1828), in wiens werk The History of Quadrupeds (1790) een hout- gravure van de Beagle is afge- beeld, is niet erg complimenteus over het ras en benadrukt de snelheid: ‘Although far inferior in point of speed to that animal’, waarbij ‘that animal’ slaat op een haas. Bewicks tekening laat een Beagle zien die veel weg heeft van een Harrier.

De afbeelding waarop vier 19de-eeuwse Beagles zijn te zien toont dat de hoofdtypes met de grote oren en de staartdracht niet veel van elkaar verschillen. Hugh Dalziel beeldt in ‘British Dogs’ (1879) de Beagle ‘Marks- man’ af, een reu die in lichaam weliswaar lijkt op de Beagle van nu, maar een puntiger hoofd en strakkere lippen heeft. We maken een sprongetje naar de 20ste eeuw, als de Amerikaan Edward Ash in 1927 zijn ‘Dogs. Their History and Development’ publi- ceert. Daarin staat een afbeel- ding van drie Beagles rond 1880. Dat jaar is een omslagpunt waar het gaat om de juiste beenlengte, een lichaam dat niet te lang is en een goede verhouding tussen hoofd en lichaam. We zien dat de wat puntige snuiten verdwijnen en er een vollere voorsnuit is.

Beagling – ‘A jolly sport’

Volgens de analen is Beagling– de jacht met Beagles – al rond 1400 bekend; dan beoefend door degenen die zich honden en jagen kunnen veroorloven. De 14de- en 15de-eeuwse koningen Edward II en Henry VII hebben packs met honden die men Glove Beagles noemt. Deze honden zijn zo klein dat ze in een hand- schoen – een glove – passen. Ook komt het voor dat kleine Beagles in de zadeltassen wor- den meegenomen. Koning Edward III (1312-1377) bezit een pack van ‘60 hare hounds’, dat hem vergezelt bij zijn tochten op de slagvelden tijdens de Honderdjarige Oorlog. Het feit dat Engeland, onder andere door een slimme huwe- lijkspolitiek van hun vorsten, eeuwenlang de lakens uitdeelt in Frankrijk, wordt vaak over het hoofd gezien. Jachthonden reizen met de vorsten – en in hun kielzog hofdienaren, solda- ten, ambachtslieden – heen en weer, waardoor hondentypes zich mengen of nieuwe rassen ontstaan. Onder koning Henry VIII (1491- 1547) zijn Beagles al een onder- deel van de koninklijke huishou- ding; in diens nalatenschap is een betaling te vinden aan ene Robert Shere, ‘the Keeper of the Beagles’.

65-Plussers

Het is bekend dat koningin Elizabeth I (1533-1603) een enthousiaste follower bij Beag- ling is. Zij noemt haar honden‘singing beagles’, vanwege het melodieuze geluid dat ze maken. Ook koning James I (1566-1625) is een liefhebber van die sport en hij ruilt Beagles tegen Franse jachthonden met de Franse koning Henri IV. Hun navolgers, de koningen Charles II (1630- 1685) en George IV (1762-1830), jagen langdurig met Beagle packs. De Engelse ‘Association of Masters of Harriers and Beagles’ – opgericht in 1891 – vermeldt nadrukkelijk dat ‘… Beagling een vorm van jagen is waarbij geen paarden zijn betrokken en waarbij de honden te voet worden gevolgd, zodat Beagling voor iedereen toegankelijk is.’

Het is, zoals in 1803 in het Sports- man’s Cabinet is te lezen: ‘… een sport voor heren die te oud en te gebrekkig zijn voor een ander tijdver- drijf.’ Toe maar, een soort jacht- hond voor 65-plussers of voor hen die zich geen fatsoenlijk pack kunnen veroorloven. Smalend wordt dan ook over ‘…the poor person’s foxhunting’ gesproken.

Witte honden

De meute van dominee Phillip Honeywood in Essex (rond 1830) wordt gezien als de basis voor de moderne werkende Beagles. Hoewel er geen gegevens bewaard zijn, gaat men er van uit dat North Country Beagles en Southern Hounds in die meute sterk zijn vertegenwoordigd.

In dezelfde tijd, tussen 1840 en 1860, heeft prins Albert (1819- 1861), de echtgenoot van konin- gin Victoria, een pack Beagles dat bijna volledig uit witte honden bestaat. In 1875 zijn er nog ongeveer 10 packs actief, in 1887 zijn er 18, maar in 1902 zijn dat er 44 en rond 1903 al weer 55. Vanaf begin 20ste eeuw groeit dit aantal jaarlijks.
Tussen 1860 en 1870 worden de eerste Beagles naar Amerika geëxporteerd, waarna het ras in 1884/85 door de American Kennel Club wordt erkend. Maar in de jaren vijftig van de vorige eeuw gebeurt er iets wonderlijks. Mrs Thelma Gray, keurmeester en fokker van Beagles, importeert Beagles uit Amerika. De kwaliteit van Amerikaanse Beagles recht- vaardigt dat. In 1873 erkent The Kennel Club de rasstandaard van de Beagle, waarna in 1890 The Beagle Clubwordt opgericht, die in 1896 haar eerste tentoonstelling organiseert. Later zullen meer clubs komen.

De Beagle in Nederland

Een zwarte bladzijde in de geschie- denis van de Beagle in Nederland is de proefdierfokkerij. In de jaren tachtig worden met dat doel Beagles gefokt in het Centraal Proefdieren Bedrijf in Zeist, een instituut dat onder TNO valt. De keuze valt op de Beagle omdat ze gemakkelijk in groepen zijn te houden. Volgens de website voert TNO nu alleen dierproeven uit …als dat voortvloeit uit wettelijke eisen of als er geen betrouwbare alternatieven beschikbaar zijn.

In Nederland wordt in 1954 De Nederlandse Brakken Club opge- richt, waaronder de Beagles dan nog ressorteren. De eerste Beagle in Nederland (1958/9) is Barvae Treasure, terwijl in 1994 de Beagle Club Nederland wordt opgericht. Op de website van deze club staan de erkende fokkers, die volgens het Verenigingsfokreglement fokken. Er is in Nederland een aantal fokkers wiens Beagles hoge ogen gooien in de showring.

De Beagle wordt omschreven als een zelfstandige hond, behoorlijk eigenwijs, vrolijk van aard, spor- tief en intelligent. Een probleem is dat ze soms slecht alleen gelaten kunnen worden.

Is het ras veranderd in de afgelo- pen 200 jaar? Ja, de Beagle staat minder hoog op de benen (erfenis van de Foxhound), het hoofd vertoont meer adel en de lippen zijn goed hangend. Dat zijn echter geen wijzigingen die het welzijn en de gezondheid aantasten.

Tekst en illustraties: Ria Hörter 

Deel bericht

Share on facebook
Share on print
Share on email
Bekijk ook