Een hond die stijf opstaat, minder graag wandelt of moeite krijgt met springen en traplopen: het kunnen signalen zijn van artrose. Artrose komt veel voor bij honden, vooral op latere leeftijd, maar ook jonge honden kunnen ermee te maken krijgen. Een veelgemaakte fout is om een hond met artrose vooral veel rust te geven. Begrijpelijk, want als bewegen pijn doet, wil je je hond natuurlijk ontzien.
Toch geldt bij artrose: rust roest. Een hond met artrose heeft beweging nodig. Niet te veel en zeker niet te zwaar, maar juist regelmatig, rustig en gedoseerd bewegen. Helemaal stilzitten is meestal geen oplossing.
Wat is artrose bij een hond?
Een gewricht is een ingenieus geheel waarin botten, kraakbeen, gewrichtskapsel, banden en gewrichtsvloeistof samenwerken. Het kraakbeen zorgt ervoor dat de gewrichtsvlakken soepel langs elkaar kunnen bewegen en helpt om belasting op te vangen.
Bij artrose raakt dit systeem verstoord. Het kraakbeen kan beschadigen en dunner worden, maar ook het bot onder het kraakbeen en het gewrichtskapsel veranderen. Er kunnen bovendien botuitgroeiingen ontstaan. Artrose is daarmee geen simpel slijtageproces, maar een aandoening waarbij verschillende structuren van het gewricht betrokken zijn.
Synovitis: ontsteking in het gewricht
Aan de binnenkant van het gewrichtskapsel zit het synoviale membraan, ook wel het gewrichtsslijmvlies genoemd. Dit weefsel maakt gewrichtsvloeistof aan, die ervoor zorgt dat het gewricht soepel kan bewegen. Bij artrose kan dit slijmvlies ontstoken raken. Dit noemen we synovitis. Door deze ontstekingsreactie kan het gewricht pijnlijker en gevoeliger worden. Ook kan de samenstelling en hoeveelheid van de gewrichtsvloeistof veranderen. Zo ontstaat een zichzelf versterkend proces: beschadiging in het gewricht kan een ontstekingsreactie veroorzaken, en die ontsteking kan op haar beurt weer bijdragen aan verdere veranderingen in het gewricht.
Rust roest
Wanneer een hond pijn heeft, is het logisch om hem minder te laten bewegen. Maar te weinig beweging kan juist een probleem worden. Spieren die minder worden gebruikt, verliezen kracht en conditie. Daardoor wordt bewegen steeds moeilijker en kan de hond nóg minder gaan bewegen. Zo ontstaat een vicieuze cirkel: pijn zorgt voor minder bewegen, minder bewegen zorgt voor verlies van spierkracht en conditie, en daardoor wordt bewegen opnieuw moeilijker.
Kleine beetjes, regelmatig
Bij een hond met artrose is één lange wandeling niet altijd de beste keuze. Vaak is het prettiger om de beweging over de dag te verdelen. Meerdere korte wandelingen kunnen beter passen dan één lange tocht. Laat je hond rustig op gang komen en kijk goed hoe hij reageert. Een wandeling hoeft niet zwaar te zijn om waardevol te zijn. Juist het regelmatig gebruiken van de spieren helpt om kracht en conditie zo goed mogelijk te behouden.
En bewegen betekent niet alleen wandelen. Ook gerichte oefeningen kunnen helpen om spieren, balans en coördinatie te onderhouden. Denk bijvoorbeeld aan gecontroleerd zitten en weer opstaan, rustig over lage balkjes stappen of andere oefeningen waarbij de hond bewust en gecontroleerd beweegt. Bij fysiotherapie voor honden wordt hier gericht mee gewerkt. De oefeningen en intensiteit moeten natuurlijk worden aangepast aan de hond en zijn klachten. Lees meer over fysiotherapie en krachtoefeningen bij honden
Bewegen, maar niet door de pijn heen
Blijven bewegen: betekent niet dat een hond met pijn moet worden gedwongen om door te gaan. Het gaat om de juiste balans tussen belasting en belastbaarheid. Wordt je hond tijdens of na het bewegen duidelijk stijver, gaat hij slechter lopen of wil hij de volgende keer minder graag mee? Dan kan de belasting te hoog zijn geweest. Een stapje terug doen en de beweging opnieuw rustig opbouwen is dan verstandiger. Een dierenarts of dierenfysiotherapeut kan helpen om te bepalen welke beweging en oefeningen bij jouw hond passen.
