german-shepherd-707046_640

Praktijkspeuren, wat is dat?

Voor mensen die meer met hun hond willen doen dan alleen maar uitlaten, zijn er diverse mogelijkheden. Qua activiteiten waarin de hondenneus centraal staat is het ‘praktijkspeuren’ waarschijnlijk wel één van de populairste bezigheden. 

Honden hebben een geweldig reukvermogen en mensen maken daar graag, op diverse manieren, gebruik van. Alles wat honden met hun neus voor ons doen is in principe onder te brengen in drie categorieën, waar ‘speuren’ er één van is. Speuren is het volgen van het geurspoor van een mens of dier. Bij praktijkspeuren gaat het specifiek om het volgen van geursporen van mensen. Talloze honden en hun eigenaren in Nederland houden zich bezig met praktijkspeuren bij één van de vele hondenscholen die er les in geven. Hoewel praktijkspeuren veel wordt gedaan is niet iedereen bekend met wat het nu daadwerkelijk is. Ook is vaak niet duidelijk waar het vandaan komt, wat de doelstelling is van de training, waar de training uit bestaat en waar men op moet letten bij de training.

Ontstaan en ontwikkeling
Sinds halverwege de jaren nul van deze eeuw heeft praktijkspeuren een grote vlucht genomen. Wat veel mensen echter niet weten is dat het al veel eerder was ontstaan. Het begon in 1993, toen Cor Oldenburg sr. op uitnodiging van instructeur Rudy Drexler naar de Verenigde Staten ging om daar les te geven aan politiehondengeleiders. In deze periode kwam Cor in aanraking met de methode waarmee de Royal Canadian Mounted Police (RCMP) hun speurhonden trainden. Cor, tot dan toe alleen bekend met de speurtrainingen binnen de Koninklijke Nederlandse Politiehond Verenging (KNPV), Vereniging Duitse Herders (VDH) en Internationale Prüfungs Ordnung (IPO), deed in de VS veel kennis op over deze trainingsmethode. Terug in Nederland besloot Cor de opgedane kennis in de praktijk te brengen. Daarbij legde hij een verband met zijn werk als gedragsbegeleider. Hij experimenteerde met het geven van speurtraining aan honden die probleemgedrag vertoonden. Bij veel van deze honden verminderde het probleemgedrag daarop aanzienlijk, vooral als de oorzaak van de problemen schuilden in verveling en het niet kwijt kunnen van energie. Dat kwam door het feit dat speuren geestelijk vermoeiend is. Het ruiken, analyseren en volgen van geuren is denkwerk, wat een hond moe maakt.

Een andere reden waardoor probleemgedrag verminderde was de interactie tussen baas en hond die tijdens het speuren ontstond. Om het uitwerken van een spoor tot een goed einde te kunnen brengen, moesten baas en hond samenwerken. De baas ging meer op zijn hond letten en de hond ging beter letten op zijn baas. Dit versterkte de relatie tussen baas en hond.

Door speurtraining te gaan geven aan particulieren maakte Cor Oldenburg sr. het fenomeen ‘speuren’ in 1993 ineens toegankelijk voor elke willekeurige huishond. Dit zorgde voor een verschuiving in de wereld van de hondensport, omdat speurtraining voor die tijd alleen was voorbehouden aan de selecte groep hondeneigenaren die werd toegelaten bij een specifieke ras- of hondensportvereniging. Cor Oldenburg sr. doopte zijn trainingsmethode ‘praktijkspeuren.’ De basis voor de methode was de trainingsmethode van de RCMP, gecombineerd met de speurkennis die Cor al had en aangevuld met de ervaringen uit de dagelijkse praktijk van het lesgeven aan particulieren.

De opzet van praktijkspeurtraining
In tegenstelling tot wat vaak beweerd wordt, is ‘het zo snel mogelijk opsporen van vermiste of voortvluchtige personen’ niet het doel van praktijkspeuren. Toegegeven, praktijkspeuren is een prima manier om iemand op te sporen die om wat voor reden dan ook is weggelopen, maar dat is niet de gedachte waarmee het ooit voor de doorsnee huishond en baas is opgezet. Praktijkspeuren is een geschikte activiteit voor hondeneigenaren die op een recreatieve, sportieve manier met hun hond willen werken. Voor hen is het doel het verstevigen van de band tussen baas en hond, door samen te werken en op elkaar te vertrouwen. Om dat te bereiken is een doordachte aanpak nodig die dieper gaat dan domweg in het bos achter je hond aanrennen om iemand te vinden, zonder enige vorm van persoonlijke begeleiding. Praktijkspeuren is gebouwd op vijf pijlers: 1) samenwerking tussen hond en baas (geleider), 2) werken vanuit de motivatie van de hond, 3) een systematische opbouw van de oefeningen, 4) een combinatie van techniektraining en praktijktraining en 5) persoonlijke begeleiding van hond en geleider.

Samenwerking tussen hond en geleider
Het is een open deur, maar binnen het team van hond en geleider is de hond degene met de geweldige neus, dus het s zijn taak om het spoor te volgen. Dat is het enige wat de hond hoeft te doen. De taak van de geleider bestaat uit observeren. Ten eerste observeert hij zijn hond en interpreteert hij diens lichaamstaal: de geleider leest zijn hond. Ten tweede observeert de geleider de omgeving, zodat zijn hond veilig kan werken en hij het gedrag van de hond kan interpreteren aan de hand van de context. Afhankelijk van wat de geleider observeert zal hij bepaalde handelingen moeten verrichten. Als hij bijvoorbeeld aan zijn hond afleest dat zijn viervoeter het spoor kwijtraakt en het niet terugvindt, dan zal hij op één of andere manier zijn hond moeten helpen zodat hij het spoor wel weer terugvindt. En dat terwijl de geleider ook niet weet waar het spoor is!

Tekst: Cor Oldenburg jr. – Speurhonden Instructie School.

Deel bericht

Share on facebook
Share on print
Share on email